هەژمارا تە
- پێتڤییە ژیێ تە ب کێمی 13 سال بن.
- ئێک هەژمار بۆ هەر کەسەکی. چێکرنا هەژمارێن زێدەتر دا کرێدیتێن بێ بەرامبەر ب دەست ڤە بینی نە یا دروستە.
- چوونەژوورا خۆ یا پاراستی بهێلە: تو بەرپرسیاری ژ هەر تشتەکێ د هەژمارا تە دا ڕووبدەت.
بکارئینانا بزانێ ب دروستی
بزانێ بکار نەئینە بۆ:
- شکاندنا یاسایێ یان زەرەرگەهاندنێ ب هەر کەسەکی؛
- بارکرن یان چێکرنا ناڤەرۆکەکێ کو نە یاسایی بیت یان یا کەربێ بیت، زارۆکان ب نەشیاوی نیشان بدەت، یان مافێن کەسەکێ دی پێشێل بکەت؛
- هەولدان دا ناڤەرۆکەکێ ب دەست ڤە بینی کو دژی یاسایێن ناڤەرۆکێ بیت یێن ل خوارێ، ب هەر ڕەنگەکی داخوازی هاتبیتە کرن؛
- هنارتنا سەرنجەکێ یا کو بێڕێزی بیت، گەفان بکەت یان کەسەکی بێزار بکەت، سێکسی بیت، یان سپام بیت؛
- هێرشکرنە سەر بزانێ، بارگرانیکرنا وێ، دەربازبوون ژ سنوورێن وێ، یان فڕۆتنا وێ بێی دەستویریا مە.
یاسایێن ناڤەرۆکێ
بزان ئامرازەکێ خواندنێ یە بۆ قوتابیێن قوتابخانە و زانکۆیان. د گفتوگۆ، سلاید، بەلگەنامە، ئەو وێنەیێن چێدکەت و ئەو وێنەیێن دبینیت دا، چ جاران ڤان تشتان چێ ناکەت، نانڤیسیت یان نیشان نادەت:
- وێنەیێن ژیرییا دەستکرد بۆ مرۆڤ، ئاژەل یان گیاندارێن دی یێن دەموجاڤ هەین؛ دەست، کەسێن ژ پاشڤە دیار و ئەندامێن لەشی بۆ خواندنێ دروستن (ئەو وێنەیێن دبینیت دبیت مرۆڤ تێدا دیار بن)؛
- ناڤەرۆکا سێکسی ژ هەر جۆرەکی: نڤیسینا سێکسی یان ڕۆلگێڕان، ڕووتی، یان وێنەیێن سێکسی، بۆ هەر کەسەکی، یێ ڕاستەقینە بیت یان وێنەکری؛
- وێنەیێن وان کەسێن جلکێن وان دژی ڤان یاسایانە: ژن یان کچ پێتڤییە ژ ملان هەتا موفکێن دەستان و قوزلەقێن پێیان یا داپۆشی بیت (دەموجاڤ، پرچ، مل، دەست و پێ دشێن دیار بن)، ب جلکەکێ کو نە یێ تەسک یان ڕوون بیت، و زەلام یان کوڕ پێتڤییە ژ ناڤکێ هەتا بن ئەنۆشکێن چۆکان یێ داپۆشی بیت؛
- شێواز یان نێرینێن سەرنجڕاکێش یێن سێکسی، یان لڤینێن ب هەست؛
- گوهۆڕین د وێنەیەکی دا کو مرۆڤ یان ئاژەل تێدا بمینیت (ڕاکرنا وان دروستە).
بزان داخوازی و وێنەیان ل دیف ڤان یاسایان دپشکنیت و چ تشتەکی چێ ناکەت یان نیشان نادەت کو وان بشکێنیت، هەتا ئەگەر ب بێگونەهی ژی هاتبیتە خواستن. پسیارێن ڕێزگرتی ل سەر ساخلەمیێ، بایۆلۆجیێ یان ئایینی دهێنە بەرسڤدان.
بەرسڤێن ژیرییا دەستکرد
بەرسڤ، سلاید، بەلگەنامە و نڤیسینێن تۆمارکری ژ لایێ مۆدێلێن ژیرییا دەستکرد یێن کۆمپانیێن دی دهێنە چێکرن. دبیت یێن خەلەت بن یان نە تمام بن، لەوما هەر تشتەکێ گرنگ بپشکنە بەری پشت پێ ببەستی. دەمێ تو مۆدێلەکی بکار دئینی، سیاسەتێن بکارئینانێ یێن چێکەرێ وی ژی دهێنە بجهئینان.
ناڤەرۆکا تە
تشتێ تو دنڤیسی و بار دکەی، و تشتێ بزان بۆ تە چێدکەت، یێ تەیە. تو تنێ مۆلەتێ ددەیە مە دا پاشەکەفت بکەین و پڕۆسێس بکەین دا بزانێ بۆ تە بڕێڤە ببەین.
کرێدیت
بزان ب کرێدیتان کار دکەت، یێن تو مەزێخی دەمێ پلانا تە یا مەهانە هەبیت. هەژمارەکا نوی کرێدیتێن بخێرهاتنێ وەردگریت بۆ بکارئینانێ بۆ ماوێ 5 ڕۆژان. پلان کرێدیتێن خۆ د هەر مەهەکێ دا زێدە دکەت دەمێ تو پارەی بۆ بدەی، و نویکرنا پێشوەخت ئێکسەر کرێدیتێن مەها دویڤدا زێدە دکەت. کرێدیت ب دوماهیک نائێن: دەمێ پلانا تە ب دوماهی دهێت، تشتێ مای دێ یێ بەستی بیت هەتا پلانا تە یا دویڤدا. پلان ب خۆ ب شێوەیەکێ خۆکار نوی نابن. بهایێ هەر کارەکی د بزانێ دا دهێتە نیشاندان و دبیت بهێتە گوهۆڕین.
بەرپرسیاریا مە
بزان وەکی هەی دهێتە پێشکێشکرن. هندی یاسا ڕێکێ بدەت، ئەم بەرپرسیار نینین ژ دروستییا تشتێ ژیرییا دەستکرد چێدکەت، یان ژ هەر زیانەکێ ژ بکارئینانا بزانێ دروست ببیت.
دوماهیکئینان ب بکارئینانا تە
تو دشێی د هەر دەمەکی دا بکارئینانا بزانێ ڕابگری، و هەژمارا خۆ بژێبی. ئەم دشێین وێ هەژمارێ ڕابگرین یان بگرین یا ڤان مەرجان بشکێنیت. هەولدان بۆ بدەستڤەئینانا ناڤەرۆکەکێ یا دژی یاسایێن ناڤەرۆکێ بیت دێ بۆ ئەدمینێن مە هێتە ڕاپۆرتکرن، یێن کو بەلکی ئاگەهداریێ بدەنە تە یان هەژمارا تە بگرن، هەروەسا سەرنجێن نەشیاو و بێڕێز ژی دبیت ببنە ئەگەرێ هەمان تشت.
گوهۆڕین د ڤان مەرجان دا
دبیت ئەم ڤان مەرجان نوی بکەین؛ مێژووا ل سەرێ وی دوماهیک ڤەشانێ نیشان ددەت. بکارئینانا بزانێ پشتی هەر گوهۆڕینەکێ رامانا وێ قەبیلکرنا وێ یە.
پەیوەندی
پسیار دەربارەی ڤی ڕووپەلی هەنە؟ ئیمەیلەکێ بهنێرە بۆ [email protected].